SGK işten çıkış kodu, işverenin sigortalı işten ayrılış bildirgesinde iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren iki haneli koddur. Kod tek başına hak doğurmaz; kıdem, ihbar ve işsizlik ödeneği hakkını fesih nedeni belirler, ancak yanlış seçilen kod işçinin İŞKUR başvurusunu ve işverenin uyuşmazlıktaki konumunu doğrudan etkiler.
Bu rehberde SGK'nın yayımladığı güncel işten ayrılış nedenleri listesini, sık kullanılan kodlarda hangi hakların doğduğunu ve işten ayrılış bildiriminin adım adım nasıl yapılacağını bulacaksınız.
İşten ayrılış bildirgesi ne zaman verilir?
İşveren, hizmet akdiyle (4/a) çalışan sigortalının ayrılışını iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren en geç on gün içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Bu kural 5510 sayılı Kanun'un 9. maddesinde yer alır. Bildirge e-Sigorta (e-Bildirge) üzerinden verilir ve süresinde verilmezse aynı Kanun'un 102. maddesine göre idari para cezası uygulanır.
Bildirgenin "Sigortalının hizmet bilgileri" bölümüne ayrılış tarihi, işten ayrılış nedeni kodu ve ayrılış ayı ile önceki aya ait prime esas kazanç yazılır. SGK'nın bildirge açıklamalarına göre bildirgedeki yanlış veya eksik bilgi nedeniyle işsize yapılan haksız ödemelerden işveren sorumludur.
SGK işten çıkış kodları listesi
Aşağıdaki liste, SGK'nın sigortalı tescil uygulamasında yayımladığı güncel işten ayrılış nedenleri tablosundan alınmıştır. Listede olmayan numaralar (06, 07, 29, 35, 36, 41) güncel tabloda yer almaz.
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 01 | Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi |
| 02 | Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi |
| 03 | Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa) |
| 04 | Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi |
| 05 | Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi |
| 08 | Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle |
| 09 | Malulen emeklilik nedeniyle |
| 10 | Ölüm |
| 11 | İş kazası sonucu ölüm |
| 12 | Askerlik |
| 13 | Kadın işçinin evlenmesi |
| 14 | Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması |
| 15 | Toplu işçi çıkarma |
| 16 | Sözleşme sona ermeden sigortalının aynı işverene ait diğer işyerine nakli |
| 17 | İşyerinin kapanması |
| 18 | İşin sona ermesi |
| 19 | Mevsim bitimi (sözleşme askıya alınıyorsa; yeniden başlatılmayacaksa 04 kullanılır) |
| 20 | Kampanya bitimi (sözleşme askıya alınıyorsa; yeniden başlatılmayacaksa 04 kullanılır) |
| 21 | Statü değişikliği |
| 22 | Diğer nedenler |
| 23 | İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih |
| 24 | İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih |
| 25 | İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih |
| 26 | Disiplin kurulu kararı ile fesih |
| 27 | İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih |
| 28 | İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih |
| 30 | Vize süresinin bitimi (sözleşme askıya alınıyorsa; yeniden başlatılmayacaksa 04 kullanılır) |
| 31 | Borçlar Kanunu, Sendikalar Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında kendi istek ve kusuru dışında fesih |
| 32 | 4046 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre özelleştirme nedeniyle fesih |
| 33 | Gazeteci tarafından sözleşmenin feshi |
| 34 | İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih |
| 37 | KHK ile kamu görevinden çıkarma |
| 38 | Doğum nedeniyle işten ayrılma |
| 39 | 696 sayılı KHK ile kamu işçiliğine geçiş |
| 40 | 696 sayılı KHK ile kamu işçiliğine geçilememesi sebebiyle çıkış |
| 42 | İşveren tarafından İş Kanunu 25/II-a: işçinin sözleşme yapılırken gerçeğe aykırı bilgi veya sözlerle işvereni yanıltması |
| 43 | 25/II-b: işçinin işveren ya da aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunacak söz ve davranışları, asılsız ihbar ve isnat |
| 44 | 25/II-c: işçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması |
| 45 | 25/II-d: işverene, ailesine veya başka işçiye sataşma, işe sarhoş ya da uyuşturucu etkisinde gelme veya işyerinde kullanma |
| 46 | 25/II-e: güveni kötüye kullanma, hırsızlık, meslek sırlarını açığa vurma gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar |
| 47 | 25/II-f: işyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işleme |
| 48 | 25/II-g: izinsiz veya haklı sebebe dayanmadan art arda iki iş günü ya da bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü işe gelmeme |
| 49 | 25/II-h: yapmakla yükümlü olduğu görevleri hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etme |
| 50 | 25/II-ı: kendi isteği veya savsaması yüzünden iş güvenliğini tehlikeye düşürme, eli altındaki makine, tesisat veya başka eşyayı otuz günlük ücretiyle ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratma |
29 kodu neden kaldırıldı?
Eskiden işverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle yaptığı fesihlerin tamamı 29 koduyla bildiriliyordu. SGK'nın 2021/9 sayılı Genelgesiyle bu kod kaldırıldı; yerine İş Kanunu 25/II'nin her bendi için ayrı bir kod (42–50) getirildi. Böylece tek kodun kapsadığı ağır suçlamalar ile devamsızlık gibi daha sınırlı nedenler birbirinden ayrıldı.
Hangi çıkış kodunda kıdem, ihbar ve işsizlik ödeneği hakkı doğar?
Hakları kod değil fesih nedeni doğurur; aşağıdaki tablo sık kullanılan kodları ilgili kanun hükümleriyle eşleştirir. Kıdem için 1475 sayılı Kanun md. 14 (en az bir yıl çalışma şartıyla), ihbar için 4857 sayılı İş Kanunu md. 17, işsizlik ödeneği için 4447 sayılı Kanun md. 51 esas alınmıştır.
| Kod | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı | İşsizlik ödeneği |
|---|---|---|---|
| 02 – Deneme süresinde işçinin feshi | Yok | Yok | Yok |
| 03 – İstifa | Yok | Yok | Yok |
| 04 – İşverenin haklı sebep göstermeden feshi | Var | Var (bildirim yapılmadıysa) | Var |
| 05 – Belirli süreli sözleşmenin bitmesi | Kural olarak yok | Yok | Var |
| 08 – Emeklilik veya toptan ödeme | Var | Yok | Yok |
| 12 – Askerlik | Var | Yok | Yok |
| 13 – Kadın işçinin evlenmesi (evlilikten itibaren 1 yıl içinde) | Var | Yok | Yok |
| 14 – Yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması | Var | Yok | Yok |
| 15 – Toplu işçi çıkarma | Var | Var | Var |
| 17 – İşyerinin kapanması | Var | Var | Var |
| 23, 24, 25 – İşçinin haklı nedenle feshi | Var | Yok | Var |
| 42–50 – İşverenin 25/II kapsamında haklı feshi | Yok | Yok | Yok |
Tablodaki "Var" ifadeleri diğer şartların da sağlandığını varsayar. Kıdem tazminatı için aynı işverende en az bir yıl çalışma gerekir. İşsizlik ödeneği için ayrılıştan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi kesintisiz çalışma ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi şartı aranır; işçinin fesihten sonraki 30 gün içinde İŞKUR'a başvurması gerekir.
Deneme süresinde işverenin yaptığı fesihte (01) 4857 sayılı İş Kanunu md. 15 gereği bildirim süresi aranmaz ve tazminat ödenmez. Ölüm (10, 11) halinde kıdem tazminatı kanuni mirasçılara ödenir. 22 "diğer nedenler" kodunda haklar gerçek fesih nedenine göre ayrıca değerlendirilir.
Hesaplama yöntemi, 2026 tavanları ve örnek hesap için kıdem tazminatı hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
Doğru çıkış kodu nasıl seçilir?
- Feshi kimin yaptığını belirleyin. İşçi mi ayrıldı, işveren mi feshetti, yoksa sözleşme kendiliğinden mi sona erdi (süre bitimi, ölüm)?
- Fesih nedenini belgeleyin. İstifa dilekçesi, fesih bildirimi, devamsızlık tutanakları, emeklilik yazısı gibi belgeleri dosyaya koyun.
- Nedenin kanundaki karşılığını bulun. İşverenin haklı nedenle feshinde İş Kanunu 25/II'nin hangi bendine dayanıldığını açıkça tespit edin; devamsızlıkta 48, güveni kötüye kullanmada 46 gibi.
- Kodu listeyle eşleştirin. Yalnızca SGK'nın güncel listesinde bulunan kodu kullanın; kaldırılmış 29 kodunu seçmeyin.
- Bildirgeyi on gün içinde verin. e-Bildirge üzerinden ayrılış tarihini, kodu ve kazanç bilgisini girin.
- Tazminat hesabını koda göre yapın. Ödenecek kıdem, ihbar ve kullanılmamış yıllık izin ücretinin bildirgedeki nedenle tutarlı olmasına dikkat edin.
Yanlış çıkış kodunun sonuçları nelerdir?
Yanlış kod iki taraf için de sorun yaratır. İşçi açısından en somut etki işsizlik ödeneğidir: örneğin işverenin haklı neden göstermeden yaptığı fesih 03 (istifa) koduyla bildirilirse İŞKUR başvurusu reddedilebilir. İşveren açısından ise kodla ödenen tazminatın çelişmesi, işe iade veya alacak davalarında aleyhe delil olarak kullanılabilir; ayrıca haksız işsizlik ödemelerinden işveren sorumlu tutulur.
Kod idari bir bildirimdir; mahkeme kıdem ve ihbar hakkını kodla değil fesih nedeninin gerçekte ne olduğuyla belirler. Bu nedenle kod seçimi, fesih yazışmalarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Kurumsal İK'da işten çıkış nasıl kaydedilir?
Demirtaş Sistem'in geliştirdiği bulut tabanlı İK yazılımı Kurumsal İK, çalışanın işten çıkışını kaydederken SGK işten ayrılış kodunu listeden seçtirir ve çıkış tarihini, kodunu ve açıklamasını özlük kaydında saklar. Seçilen koda göre kıdem, ihbar ve kullanılmamış yıllık izin için tahmini bir hesap gösterir. Çıkış ayı, aylık bildirge ön hazırlığı Excel dosyasına ayrılış tarihi ve koduyla birlikte yansır. Kurumsal İK e-Bildirge'ye otomatik gönderim yapmaz; bildirge SGK sisteminden verilir.
Çalışan kayıtlarının tamamı için insan kaynakları programı, çok sayıda firmanın çıkış bildirgelerini hazırlayan ofisler için mali müşavirler ve bordrocular sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; özel durumunuz için mali müşavirinize danışın.