Günlük çalışan SGK bildirimi, yevmiyeli işçinin işe başlamadan önce sigortalı işe giriş bildirgesiyle SGK'ya bildirilmesi ve ay sonunda yalnızca çalıştığı günlerin prim günü olarak, kalan günlerin eksik gün koduyla aylık bildirgeye yazılmasıdır. İnşaat, tarım ve balıkçılık işyerlerinde işe giriş bildirgesi en geç çalışmaya başlatılan gün verilebilir.
Bu rehber bildirim takvimini, prim gününün nasıl sayıldığını, eksik gün kodlarını ve günlük çalışma ile kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışma arasındaki farkı anlatır. Ücret ve takip tarafındaki pratik akış için günlük ve yevmiyeli çalışan takibi sayfamıza bakabilirsiniz.
Günlük çalışanın işe giriş bildirgesi ne zaman verilir?
İşveren, hizmet akdiyle çalışacak kişiyi sigortalılık başlangıç tarihinden önce, yani işe başlatmadan önce sigortalı işe giriş bildirgesiyle SGK'ya bildirmek zorundadır. Bu kural 5510 sayılı Kanun'un 8. maddesinde yer alır ve çalışmanın tek gün, yarım gün ya da deneme amaçlı olması sonucu değiştirmez.
Kanun üç istisna tanır:
| Durum | İşe giriş bildirgesinin son günü |
|---|---|
| Genel kural (tüm işyerleri) | İşe başlamadan önce |
| İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerleri | En geç çalışmaya başlatıldığı gün |
| SGK'ya ilk kez işyeri bildirgesi verilecek işyerinde, ilk işçi çalıştırılan tarihten itibaren bir ay içinde başlayanlar | Bu bir aylık sürenin dolduğu tarih |
| İşten ayrılış (tüm işyerleri) | İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en geç 10 gün içinde |
Süresinde verilmeyen işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri için 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesine göre idari para cezası uygulanır. Şantiyelerde sık görülen "önce çalışsın, akşam bildiririz" yaklaşımı yalnız inşaat, tarım ve balıkçılıkta ve yalnız aynı gün için geçerlidir; diğer sektörlerde aynı gün bildirim bile geç sayılır. Şantiyeye özgü süreç için inşaat ve şantiye personel takibi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Günlük çalışanın prim günü nasıl sayılır?
SGK'da bir ay 30 gün kabul edilir. 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesine göre sigortalının günlük kazancının hesabında esas alınan gün sayısı, aynı zamanda prim ödeme gün sayısıdır. Ayın bazı günlerinde çalışmayan ve o günler için ücret almayan sigortalının prim günü, ücret aldığı gün sayısı kadardır.
Yevmiyeli işçi için bunun anlamı şudur:
- Tam gün çalışılan ve yevmiyesi ödenen her gün 1 prim günüdür.
- Ücreti ödenen hafta tatili ve genel tatil günleri de prim gününe eklenir.
- Çalışılmayan ve ücret ödenmeyen günler eksik gün olarak bildirilir.
- Prime esas günlük kazanç, asgari ücretin otuzda birinin altında olamaz; 2026 için bu tutar 1.101,00 TL'dir.
Ay sonunda prim gününün doğru çıkması tamamen puantajın doğruluğuna bağlıdır. Puantaj kodları ve cetvel hazırlığı için puantaj nasıl tutulur rehberine bakabilirsiniz.
Eksik gün bildirimi nasıl yapılır?
Ay içinde 30 günden az çalışan sigortalı için aylık bildirgede (muhtasar ve prim hizmet beyannamesi) eksik gün sayısı ve eksik gün nedeni kodu yazılır. Günlük çalışanlarda en sık kullanılan kodlar şunlardır:
| Kod | Eksik gün nedeni | Günlük çalışanda ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| 01 | İstirahat | Raporlu olunan günler |
| 06 | Kısmi istihdam | Yazılı kısmi süreli sözleşmeyle saat esasına göre çalışma |
| 07 | Puantaj kayıtları | Tam süreli sözleşme olmadan ayın yalnız bazı günlerinde çalışma |
| 12 | Birden fazla | Ay içinde birden fazla eksik gün nedeni varsa |
| 15 | Devamsızlık | İşçinin izinsiz işe gelmediği günler |
| 21 | Diğer ücretsiz izin | Yazılı ücretsiz izin verilen günler |
SGK'nın 2023 tarihli duyurusuna göre 07 puantaj kayıtları kodu, ay içinde hiç çalışmayan ve 0 gün, 0 kazançla bildirilen sigortalılar için seçilemez.
Eksik gün belgeleri SGK'ya verilir mi?
Hayır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 102. maddesine göre eksik gün nedeninin bildirgede belirtilmesi yeterlidir. Sigortalının imzasını taşıyan puantaj kayıtları, yazılı kısmi süreli iş sözleşmesi, ücretsiz izin belgesi ve devamsızlık belgeleri ilgili ayda düzenlenir, SGK'ya verilmez, işverence saklanır. SGK istediğinde 15 gün içinde ibraz edilmeleri zorunludur; süresinde ibraz edilmeyen ya da usulüne uygun düzenlenmemiş belgeler geçersiz sayılabilir.
Günlük çalışma ile kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışma arasındaki fark nedir?
Üç çalışma biçimi de ayın 30 gününden az prim günüyle sonuçlanabilir; fark, prim gününün neye göre sayıldığıdır.
| Konu | Günlük (yevmiyeli) çalışma | Kısmi süreli çalışma | Çağrı üzerine çalışma |
|---|---|---|---|
| Dayanak | Genel hizmet akdi | İş Kanunu md. 13 | İş Kanunu md. 14 |
| Sözleşme şekli | Yazılı olması önerilir | Prim günü hesabı için yazılı sözleşme şart | Yazılı sözleşme şart |
| Prim günü | Çalışılan her gün 1 gün | Toplam saat / 7,5; küsurat 1 gün | Toplam saat / 7,5; süre belirlenmemişse haftalık 20 saat esas alınır |
| Eksik gün kodu | Genellikle 07 | 06 | 06 |
| Süre sınırı | Tam gün çalışma | Emsal tam süreli çalışmanın üçte ikisine kadar | Aksi kararlaştırılmadıkça işveren çağrıyı en az 4 gün önce yapar; günlük süre yazılmamışsa her çağrıda en az 4 saat üst üste çalıştırılır |
Kritik nokta şudur: SGK'nın 2020/20 sayılı Genelgesine dayanan duyurusuna göre yazılı kısmi süreli iş sözleşmesi yoksa puantajdaki giriş-çıkış saatleri toplanıp 7,5 saate bölünerek prim günü bulunamaz; işçinin puantajda imzası bulunan her gün tam gün sayılır. Günde üç-dört saat çalışan bir işçiyi sözleşme yapmadan saat esasına göre bildirmek, denetimde prim farkı çıkarabilir.
5510 sayılı Kanun'a göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar, ay içindeki eksik günlerini isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek 30 güne kadar tamamlayabilir.
Örnek: bir aylık bildirim nasıl hazırlanır?
Yevmiyeli işçi: Tam gün çalışan bir işçi ay içinde 18 gün çalışmış, günlük brüt 1.500 TL almıştır. Prim günü 18, prime esas kazanç 18 × 1.500 = 27.000 TL, eksik gün 12, eksik gün kodu 07 olur. İşçinin imzaladığı puantaj işyerinde saklanır.
Kısmi süreli işçi: Yazılı kısmi süreli sözleşmesi olan bir işçi ay içinde toplam 92 saat çalışmış, saatlik brüt 200 TL almıştır. Prim günü 92 / 7,5 = 12,27, küsurat tam gün sayıldığı için 13; prime esas kazanç 92 × 200 = 18.400 TL olur. Bu tutar 13 günlük alt sınırın (13 × 1.101 = 14.313 TL) üzerindedir. Eksik gün 17, kod 06'dır.
Aylık bildirimi hatasız hazırlamak için şu sırayı izleyin:
- İşe girişi önceden bildirin. Yeni yevmiyeli işçiyi işe başlamadan önce e-Bildirge'den bildirin; inşaat, tarım ve balıkçılıkta en geç aynı gün.
- Her günü kayıt altına alın. Giriş-çıkış saatini, çalışılan günü ve ödenen yevmiyeyi günlük olarak kaydedin.
- Sözleşme tipini kontrol edin. Saat esasına göre bildirim yapacaksanız yazılı kısmi süreli sözleşmenin dosyada olduğundan emin olun.
- Puantajı imzalatın. Ay sonunda işçiye çalıştığı günleri gösteren puantajı imzalatın ve saklayın.
- Prim günü ve eksik günü hesaplayın. Çalışılan günleri (kısmi sürelide saat / 7,5) ve 30'a kalan eksik günü çıkarın.
- Doğru eksik gün kodunu seçin. Tek neden varsa ilgili kodu, birden fazla neden varsa 12'yi seçin.
- Ayrılanları on gün içinde bildirin. İş ilişkisi sona eren işçinin işten ayrılış bildirgesini süresinde verin.
Kurumsal İK günlük çalışan bildirimine nasıl yardımcı olur?
Demirtaş Sistem'in geliştirdiği bulut tabanlı İK yazılımı Kurumsal İK, işçinin şubedeki QR kodu telefonuyla okutmasıyla giriş-çıkış kaydı oluşturur; telefonu olmayan işçinin kaydı yönetici tarafından girilir ve "manuel" olarak işaretlenir. Ay sonunda bu kayıtlar, izinler ve tatillerle birlikte puantaja ve SGK prim gününe dönüşür. Aylık bildirge için her çalışanın prim günü, eksik gün sayısı, eksik gün kodu, işe giriş ve ayrılış tarihleri bir Excel ön hazırlık dosyasında toplanır. Kurumsal İK e-Bildirge'ye otomatik gönderim yapmaz; dosya, bildirgeyi hazırlayan kişinin kontrol edip SGK sistemine girmesi içindir. Ayrıntılar için puantaj programı ve bordro programı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; özel durumunuz için mali müşavirinize danışın.